2/24/2022

Toffi

 

Toffi, Sarah Crossan, tł. Małgorzata Glasenapp, Dwie Siostry 2021.

Mam wrażenie, że Sarah Crossan to cały czas wydawniczy fenomen. Jeśli ktoś jej nie zna, a nie zajrzy do książki, nie dowie się, że w środku kryje się powieść napisana białym wierszem. Warto otworzyć, bo to czytelnicza petarda. I nie ważne, czy się lubi poezję, czy nie. Jej książki po prostu się czytają.

Sarah Crossan ma talent do zestawiania trudnych tematów z niemal niewiarygodnymi okolicznościami. Można zarzucić jej ryzykowne balansowanie na cienkiej granicy autentyczności, ale w praktyce czego się nie robi, by porwać czytelników. Tym razem los splata życiowe drogi dwóch kobiet - nastolatki na gigancie i cierpiącej na demencję staruszki. Z pozoru daleka korelacja owocuje zażyłością, a wreszcie przyjaźnią, która ma znamiona spotkania dwóch równych sobie osób. Początkowo dziewczyna, której życie nie poskąpiło okazji do posługiwania się manipulacją, te same wypróbowane chwyty stosuje na starej Marli, szybko jednak okazuje się, że i ta nieświadomie wplątuje ją w pewną emocjonalną grę. Allison z dnia na dzień staje się Toffi i czy tego chce czy nie, musi dopasować się do swojej przysposobionej tożsamości.

Crossan jak zwykle śmiało sięga po odbiorcę dorosłego i nastoletniego. Ma dar budowania fabuły tak, że niemal każdy czytelnik może się zidentyfikować z problemami bohaterów w ramach swoich potrzeb i możliwości. Obie bohaterki, w gęsto utkanej narracji książki, opowiadają swoją historię bycia wykorzystywaną i zdominowaną przez najbliższych. To książka o przemocy, jej genezie i konsekwencjach. Trudna, wymagająca i poruszająca. Page turner, który nie pozostawia obojętnym.

Przy okazji pisania o książkach Crossan zawsze staram się podkreślić, że koncepcja verse novel, czyli powieści pisanej wierszem, świetnie sprawdza się u "opornych czytelników", bo tekst nie stanowi takiej bariery jak w klasycznej powieści. Świetna książka dla dyslektycznych licealistów i starszych podstawówkowiczów. Może jako prezent na zakończenie roku?

2/18/2022

Kwiecień plecień


 Kwiecień plecień, Mette Vedsø, tł. Edyta Stępkowska, Widnokrąg 2021.

Alicja Szyguła w recenzji powieści "Już, już!" pisze, że denerwują ją książki, w których "idea jest uprzednia wobec formy". Wydawałoby się, że koncepcja książek pisanych na społeczne zamówienia ośmieszyła się już na początku ubiegłego stulecia, tymczasem oczekiwania wychowawców i rodziców nadal wspierają ich powstawanie. "Kwiecień plecień" leży na przeciwległym biegunie. Może dlatego ta premiera przeszła praktycznie bez echa.

Mette Vedsø to duńska autorka, która zadebiutowała zaledwie 12 lat temu, a już ma na swoim koncie ponad 20 powieści dla dzieci i młodzieży. Słynie z niezależności myślenia, pokazywania bohaterów w zwrotnych momentach ich życia, a jej książki karmią się niedopowiedzeniami, między które czytelnik z łatwością może wpleść własne wątki. Krótkie rozdziały, plastyczny język i autentyczne dialogi to atuty powieści, którą nawet oporny, nastoletni czytelnik przeczyta szybko i z przyjemnością.

Główną bohaterkę poznajemy w momencie jej pierwszego ataku paniki. Diagnoza: zaburzenia lękowe. Błyskawiczna reakcja mamy: bogaty pakiet terapeutyczny. Cel: szybkie wyjście z kryzysu. Dalej jednak książka wymyka się z oczywistego schematu powieści psychologicznej dla młodzieży, gdzie skuteczne leczenie i opieka najbliższych zapewniają najlepszą drogę powrotu do zdrowia. Pi poznaje na klatce schodowej niepełnosprawną intelektualnie nastolatkę Vicky, a ich pogłębiająca się znajomość owocuje kolejnymi klatkowymi przyjaźniami, w tym z emerytowaną Angielką, Gillian Brown, o ciekawej powierzchowności i elektryzującym wnętrzu. Pi kontynuuje terapię, ale jednocześnie, bez wiedzy mamy, angażuje się w relacje, które otwieraj jej nowe perspektywy patrzenia na świat. 

Vedsø wkłada w usta bohaterów różne niewygodne zdania. Odsuwa od czytelnika wizję "ja", które zasługuje na najwyższą uwagę i terapii, która jest jedyną drogą do wyjścia z kryzysu. "Fakt, że życie niespecjalnie nas rozpieszcza, ale przecież nie będziemy załamywać rąk nad najmniejszą przeszkodą" - mówi mama Vicky. W innym miejscu Gillian Brown, na szczere wyznanie Pi, że nie poszła na terapię odpowiada: "Trust yourself. Your mum can't feel what you feel inside". Autorka zdaje się mówić do czytelników ich językiem. Swobodnie wplata w narrację całe passusy po angielsku, a redakcja nie troszczy się o to, by w przypisach przełożyć je na polski. Znak czasu, a może wiara w autonomię, która nie tylko pozwala rozstrzygnąć, co jest dla mnie naprawdę dobre, ale też skorzystać z dowolnego słownika, który pomoże zrozumieć niezrozumiałe.

Na koniec warto wspomnieć o ciekawym pomyśle graficznym zastosowanym w powieści. Motyw chmurek z okładki stanowi też graficzny wyróżnik na początku każdego rozdziału. Ten swoisty barometr nastroju zaczyna się od burzy, a kończy na dobrze rokującym rozpogodzeniu.

 

2/11/2022

Books, Bücher, Libros, Livres // styczeń 2022

 


Crushing
Sophie Burrows
Worman, 160 s.
wiek odbiorcy: 16+

 

Życie jest pełne połączeń - jeśli tylko wiesz, jak je tworzyć. Podążamy tropem dwóch osób – jedna zdeterminowana i trochę dziwna, druga niepewna od czego zacząć – ciekawa gdzie jest ich miejsce. Przecinające się i nakładające na siebie podróże obu z nich ujawniają ukryte powiązania oraz nieprzewidywalne i nieoczekiwane sposoby na odnalezienie siebie nawzajem.


Boleśnie piękna, cicho wyzywająca oraz pełna subtelnego dowcipu i mądrości historia opowiedziana w ciszy. Historia bez słów, ale kipiąca życiem i kolorami.

Ta oszałamiająca debiutancka powieść graficzna autorstwa Sophie Burrows to aktualne spojrzenie na życie w epoce odległości oraz opowieść o miłości i zrozumieniu — idealna książka do czytania i dzielenia się. 




Cornbread & Poppy (Cornbread i Poppy)
Matthew Cordell
Little, Brown Young Readers, 80 s.
wiek odbiorcy: 6+


Cornbread UWIELBIA planować. Poppy wręcz przeciwnie. Cornbread KOCHA szykować. Poppy ani trochę. Cornbread JEST gotowy na zimę. Poppy... niezupełnie. Cornbread i Poppy są najlepszymi przyjaciółmi, więc kiedy zima zastaje Poppy bez zapasów, Cornbread zgłasza się na ochotnika, żeby jej pomóc. Poszukiwania prowadzą ich w górę, w górę, aż na szczyt Holler Mountain. Tam myszy mogą znaleźć nowego przyjaciela... i starego też. Młodzi czytelnicy nie oprą się urokowi znanego motywu pozornie niedobranego duetu bohaterów, a opisy ich, bliskiej także nam, codzienności poruszą serca i wywołają niejeden uśmiech, w hołdzie zarówno duchowi partnerstwa, jak i tego wszystkiego, co czyni każdego z nas wyjątkowym.



Great Lives in Graphics: Mozart
Autor zbiorowy
Button Books, 32 s.
wiek odbiorcy: 8+

 

Być może już wiesz, że Mozart był cudownym dzieckiem, ale czy wiedziałeś, że miał szpaka? Albo że jego listy są pełne rymowanych kawałów o kupach? Graficzna opowieść o Mozarcie odkrywa przed czytelnikami barwne migawki z jego życia i otoczenia, w którym dorastał, jednocześnie przekazując wiedzę: od historii muzyki poczynając, na  charakterystyce epoki oświecenia kończąc.








 

Isabelle and the Crooks (Izabella i Oszuści)
Michelle Robinson
Walker Books, 40 s.
wiek odbiorcy: 3+


Izabella Oszust jest grzeczną dziewczynką. Nigdy nawet nie myślała o łamaniu prawa. Jednak reszta jej rodziny to najbardziej przebiegli włamywacze w okolicy! Czy Izabella kiedykolwiek poczuje się jak członek gangu – prawdziwy Oszust – pozostając jednocześnie wierną sobie?
Pełna przygód komedia obrazkowa, w której wszyscy nieustannie mają się na baczności, ożywa dzięki ekspresyjnym, pełnym szczegółów ilustracjom Chrisa Moulda. 






David och Goliat (Dawid i Goliat)
Sally Altschuler, il. Sven Nordqvist
Opal, 32 s.
wiek odbiorcy: 3+


Pasterz Dawid siedzi i gra na flecie, gdy nagle stado hien atakuje jego owce. Chociaż David nie jest duży, udaje mu się odstraszyć je przy pomocy procy. Nie mija chwila a ponownie musi użyć procy, gdy staje twarzą w twarz z niedźwiedziem - i niesławnym wojownikiem, Goliatem...

"Dawid i Goliat" to interpretacja znanej historii biblijnej, z ilustracjami autorstwa Svena Nordqvista. 




 

Wolf Girl (Wilcza dziewczynka)
Jo Loring-Fisher
Frances Lincoln Children's Books, 40 s.

Sophy to nieśmiała dziewczynka, która stara się dopasować do świata zewnętrznego. Najszczęśliwsza jest w domu, kiedy bawi się w swoim legowisku, ubrana w swój wilczy kostium. Wtedy czuje się silna jak wilk, zaciekła jak wilk, a może nawet trochę odważna jak wilk.


Tak bardzo kocha swój kostium, że pewnego dnia postanawia założyć go do szkoły, ale nie wychodzi jej to na dobre. Próbuje tłumaczyć się, jednak słowa utykają jej w gardle, a wszyscy śmieją się i szepczą za jej plecami. Aż pewnego dnia dzieje się rzecz niezwykła…

Sophy zostaje zabrana do magicznej, śnieżnej krainy, gdzie spotyka wilczycę i jej młode. Niezwykłe trio turla się, biega i wyje, radośnie bawiąc się na śniegu. Sophy znalazła przyjaciół i nic nie może zepsuć jej dnia… Aż do czasu gdy na horyzoncie pojawia się wielki, wściekły niedźwiedź.





2/07/2022

Plebiscyt Lokomotywa 2021


 

Kiedy 4 lata temu startowaliśmy z pierwszą edycją plebiscytu, nie spodziewałam się, że przedsięwzięcie nabierze takiego rozmachu. Kilka zaprzyjaźnionych blogów odpowiedziało na moją propozycję stworzenia wspólnie projektu internetowego dla bibliofilów takich jak my. Musieliśmy działać szybko, bo grudzień, a my chcieliśmy podsumować mijający rok wydawniczy na gorąco. Jeszcze bez logotypu, bez strony internetowej, ruszyliśmy wyłącznie w mediach społecznościowych. Z pomocą twórców i wydawców udało się rozpowszechnić wydarzenie. Nie było bardzo głośne, ale pierwsze koty za płoty. W tym roku Lokomotywa ruszyła pełną parą, z rosnącym potencjałem i całym mnóstwem naszych pomysłów, jak chcemy promować dobre książki dla niedorosłych. Cieszymy się niezależnością, która dodaje nam skrzydeł. Robimy po swojemu, z dużym nastawieniem na indywidualizm, subiektywizm i twórczą ferment. To nas napędza. Kilka tygodni ciężkiej pracy to duże wyzwanie, któremu musimy sprostać pod względem logistycznym, koordynacyjnym, ale też finansowym. W tym roku po raz pierwszy nasze działania wsparła skarbonka crowdfundingowa, która pozwoliła nam pokryć część kosztów przedsięwzięcia. W przyszłym roku chcemy iść tym tropem. Naszym najbliższym celem jest dotarcie do jeszcze większej liczby rodziców i nauczycieli za pośrednictwem bibliotek i księgarń. Marzymy też o własnej statuetce Lokomotywy. :) Mamy plany, marzenia i zapał. Jeśli nie zabraknie dobrych książek, w przyszłym roku ruszamy znowu.

Laureatki Plebiscytu Lokomotywa 2021:

  • w kategorii TEKST - "Małe Licho i babskie sprawki", Marta Kisiel / Wydawnictwo Wilga
  • w kategorii FAKT - "Twoje ciałopozytywne dojrzewanie. Przewodnik po zmianach w ciele, pierwszej miesiączce i ciałopozytywności", Barbara Pietruszczak i Anna Rudak / Wydawnictwo Moonka
  • w kategorii OBRAZ - "Barcia i Orson" z ilustracjami Elżbiety Wasiuczyńskiej / Wydawnictwo Agora
  • w kategorii KOMIKS - "O, choroba", Boguś Janiszewski i Max Skorwider / Wydawnictwo Agora
  • w kategorii PRZEKŁAD - "Tajemne Bractwo Pana Benedykta" w przekładzie Kai Makowskiej / Wydawnictwo Dwukropek
  • w kategorii OD A DO Z - "Tkaczka chmur", Katarzyna Jackowska-Enemuo i Marianna Sztyma / Wydawnictwo Albus