11/18/2026
Tymek i Mistrz
Tymek i Mistrz. Smoczy skarb, Rafał Skarżycki & Tomasz Lew Leśniak, Kultura Gniewu 2026.
Od premiery pierwszych odcinków "Tymka i Mistrza" publikowanych na łamach magazynu "Komiksowo" minęło prawie ćwierć wieku. Mimo to cykl o czarodzieju i jego sympatycznym pomocniku nadal bawi inteligentnym humorem i czaruje świetną kreską.
Pierwsze wspólne historyjki zaczęli tworzyć jeszcze w liceum, w latach 90. Na szerokie wody świata komiksu wypłynęli za przyczyną "Jeża Jerzego", który początkowo ukazywał się w dwóch wersjach: dziecięcej – na łamach Świerszczyka i 18+ – w hiphopowym magazynie Ślizg. Potem poszło już jak z płatka: komiksowy "Tymek i Mistrz" i hybrydowa seria "Hej, Jędrek!" podbudowały popularność Skarżyckiego i Leśniaka nie tylko na polu komiksu dla najmłodszych.
"Tymek i Mistrz" ukazał się najpierw w wydaniu książkowym za sprawą wydawnictwa Egmont, a następnie w trzytomowej zbiorczej edycji opublikowanej przez Kulturę Gniewu. "Tymek i Mistrz. Smoczy skarb" to siódmy tom nowej odsłony komiksów, bazującej na znanych historiach, ale wzbogaconej o świeże wątki obudowujące stare historie. Kolejna edycja to dowód na to, że bohaterowie nadal żyją a czytelnicy nadal chcą czytać o ich przygodach.
Specyficzny i dobrze rozpoznawalny duch Tadeusza Baranowskiego, który w sposób ewidentny kręci się po tej serii to jej szczególny wyróżnik i atut. Bohaterowie przemieszczają się w czasie i przestrzeni, posługują się magią i czytają w myślach. Ich otoczenie przypomina zakrzywioną rzeczywistość, gdzie nagłe pojawienie się przedmiotów spoza spójnie wykreowanego świata, jest możliwe i po pewnym czasie przestaje budzić początkowe zaskoczenie. W efekcie światy zaczynają się dublować i przenikać, a obserwowanie relacji, jakie między nimi zachodzą, staje się kolejną czytelniczą przyjemnością.
Atmosferę podkręca samoświadoma fikcja. Bohaterowie rozmawiają ze sobą przez kadry, odnoszą się do scen z innych okienek i przeskakują między nimi, udowadniając, że w istocie wiedzą i widzą znacznie więcej niż uprawnia ich do tego status komiksowej postaci. Tymek i Mistrz niejednokrotnie pokazują, że są świadomi bycia wytworem fikcji i poza protokołem przejmują stery jej budowania.
A dzieje się tu mnóstwo: smoki, latające dywany, podmianki ciał (i dusz!), kurczący się wszechświat, żółw szukający remedium na powolność, a nawet Don Kichot. Skarżycki i Leśniak kochają absurd, dwuznaczności, odświeżone klisze i niespotykane zestawienia. Nowoczesne wynalazki spotykają się ze średniowiecznymi zamkami, zdrowy rozsądek z niepohamowaną fantazją, ale dobro zawsze zwycięża, a głupota zostaje napiętnowana.
Świetna, ponadczasowa seria, która zostaje w głowie i w sercu na długie lata. Dla czytelników w wieku od 6 lat do nieskończoności.
10/23/2026
Między sytością a wiecznością
Między sytością a wiecznością, Katarzyna Jackowska-Enemuo, il. Nika Jaworowska-Duchlińska, Albus 2026.
Oto trzecia już odsłona zachwycającej serii "Między..." stworzonej przez duet artystek o niepohamowanej wyobraźni. O sianiu i zbieraniu, karmieniu i dojeniu, gubieniu i odnajdywaniu, a wreszcie głodzie i ucztowaniu.
Ziarno, sól, mleko, miód, jajko i mak – produkty, które od wieków stanowiły nie tylko podstawę pożywienia, ale przywoływały też skojarzenie z tkwiącą w nich wyjątkową mocą. Symbole związane z jedzeniem odnajdujemy choćby w wielkanocnym koszyczku, ale autorka sięga tu nieco głębiej, do ludowych podań i legend, które swobodnie przetwarza, kompiluje i ubogaca, wymyślając niezwykłe opowieści z pogranicza snu i jawy. O Janku, co stworzył świat z jajka, o Jagodzie, co doiła zaczarowaną krowę, o Maćku, co ziarnko jęczmienia w pępku nosił. Niezwykłe atrybuty pokarmów stają się motorem opowieści, które zabierają czytelników do świata prostych prawd, sprawiedliwych rozstrzygnięć i stałych wartości. Świata, w którym ludzie i przyroda żyją w stałej symbiozie.
To baśnie smakowite – o tych elementach pożywienia, które nie są po prostu żarciem, lecz mają swoją starą i głęboką symbolikę. Będziemy ucztować i świętować!
Katarzyna Jackowska-Enemuo
Tą niezwykłą serią Katarzyna Jackowska-Enemuo odkurza styl narracji, o którym nieco już zapomnieliśmy. Mity, podania i legendy funkcjonujące dawniej w tradycji mówionej powracają do swojego źródła. Pisarka, bajarka, opowiadaczka podczas spotkań na żywo zaprasza słuchaczy na niezwykły seans opowieści okraszonej dźwiękami ludowej muzyki. To bardzo intymne spotkanie, w którym treść i nastój grają pierwsze skrzypce, książka pozwala zabrać ze sobą do domu. Malarskie obrazy Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej podbijają atmosferę opowieści – jej mroczność, tajemniczość i awangardowość.
"Między sytością a wiecznością" to książka uniwersalna, nie przypisana do konkretnej kategorii wiekowej, a jednocześnie taka, która bez odbiorcy przestaje istnieć. Najlepiej brzmi czytana na głos i oglądana wspólnie. Nuty zebrane na końcu pozwalają odtworzyć ludowe przyśpiewki napisane i skomponowane przez autorkę. A na koniec przychodzi czas na ucztę. Taki tytuł nosi ostatnie opowiadanie, które według podanego przepisu czytelnicy mogą napisać sami.
10/12/2026
Kroniki Wielkiej Puszczy
Tajemnica starszej pani & Dzikie plemię grzybów, Wioleta Detyniecka & Aneta Szczypczyk, Kultura Gniewu 2025/2026
Mocny debiut Wiolety Detynieckiej i Anety Szczypczyk z 2025 roku doczekał się wiosną drugiego tomu. Autorki wzięły rynek szturmem, zdobywając nagrodę w kategorii Najlepszy komiks dla dzieci i młodzieży na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu i Gier w Łodzi, a potem jeszcze kolejne nominacje w innych konkursach.
Gdy latem 2025 roku pisałam na Instagramie o pierwszym tomie serii, "Tajemnica starszej pani", urzekła mnie baśniowa historia subtelnie podszyta grozą, oczarowały świetne rysunki – z pazurem a jednocześnie wciąż dziecięce i przyjazne. Co by nie mówić, komiks nie wyglądał jak praca debiutantek, czego najlepszym dowodem była przemyślana architektura i akuratne, nieprzegadane dialogi. Pierwszy tom zostawił mnie jednak w wyraźnym zawieszeniu, a podskórny niedosyt utrudniał ostateczne podsumowania.
"Dzikie plemię" potwierdziło mój niepewny zachwyt nad pączkującą serią i to, że dobra passa dla udanych polskich komiksów dla dzieci ciągle trwa. Niewątpliwie kolejnym atutem serii okazał się scenariusz, który po pierwszym, wprowadzającym tomie nie zabrnął w ślepą uliczkę. Mamy zatem rozwinięcie wątku pradawnej cywilizacji na skraju Wielkiej Puszczy, bezpańskiego kota Mańka i demonicznej kozy. Głównym motywem tomu jest tym razem dzikie plemię grzybów, które dąży do odbudowania swojej potęgi. Rózia, główna bohaterka, jej rodzice, para szalonych naukowców, i przyjaciółka Rózi – Taśka wplątują się w nie lada kłopoty, gdy podczas wykopalisk archeologicznych mama Rózi znajduje tajemniczą szkatułkę, a reszta trafia na ślad groźnych grzybów.
Wciągająca przygoda skąpana w gęstym sosie realizmu magicznego daje dużą przyjemność z czytania. Podobnie dynamiczna kompozycja kadrów i różnorodności ujęć. Wygląda na to, że same autorki świetnie bawiły się przy pracy i nie dały wciągnąć się w schematyzm i rutynę. To nie jest komiks dydaktyczny, to dawka świetnej rozrywki i kawałek dobrej, wartościowej literacko i artystycznie sztuki.
Wydawnictwo poleca dla czytelników 6+
9/11/2026
Moje doskonale niedoskonałe ciało
8/31/2026
Maja i czas motyli
Maja i czas motyli, Radek Rak, il. Aleksandra Krzanowska, Powergraph 2026.
"Maja i czas motyli" – książka, która sprawiła mi spory problem. Wielokrotna liczba nieskutecznych podejść do napisania recenzji świadczy o tym dobitnie. Będzie subiektywnie, ale co tam...
Druga skierowana do młodszego czytelnika powieść Radka Raka była gorąco oczekiwaną premierą. Zwykle tak się dzieje, gdy książkę dla dzieci pisze autor dorosłych bestsellerów. Pisarskie nawyki i wyobrażenia o idealnym dziele gonią duże oczekiwania czytelników. Tak było i tym razem, bo "Maja i czas motyli" to książka, w którą Rak ewidentnie włożył mnóstwo pracy i koncepcyjnej roboty, chcąc zaspokoić oczekiwania czytelników i samemu mieć poczucie dobrze wykonanej pracy.
11-letnią Maję poznajemy, gdy jej świat niemal rozpada się na kawałki po rozwodzie rodziców. Dzielenie domu między mieszkanie mamy, użyczone czasowo do zamieszkania przez jej nowego faceta, oraz pokój w starym domu wynajmowany przez tatę staje się mocno kłopotliwe. Zwłaszcza gdy przed znajomymi chce się pokazać, że wszystko jest dobrze i po staremu. Przed troskami życia codziennego Maja ucieka w świat przyrody, który napotyka na strychu starego domu i w jego okolicy. Radek Rak wykorzystuje cały potencjał wiedzy posiadanej z racji swojego wykształcenia (autor jest lekarzem weterynarii), by równolegle opowiedzieć o nietoperzach, motylach, grzybach i pszczołach, które podobnie jak główna bohaterka podlegają ciągłemu procesowi zmian. Rak zamyka opowieść w jednym roku, z troską obserwując codzienne problemy Mai, a w tle jej małych, cichych towarzyszy.
Mam nadzieję, że nie zdradzę zbyt wiele, ujawniając, że długo czekałam na suspens, który nie nadszedł. To chyba mój największy zarzut do książki i spore rozczarowanie. Historia nie buduje napięcia, nie przykuwa do fotela. To opowieść zbudowana liniowo, o dziewczynce, która cierpi z powodu rozstania rodziców, przemocowej nauczycielki i konfliktów z rówieśnikami. Wnikliwa, przejmująca, przeważnie autentyczna, ale do bólu statyczna.
Duże wątpliwość budzi też wiek bohaterki, którą autor umiejscowił w 5 klasie podstawówki, a co za tym idzie wiek czytelników, których wydawca określa w przedziale 9-12 lat. Czytając miałam poczucie, że Maja i jej znajomi mają około 14 lat a czytelnicy tej książki, których historia autentycznie mogłaby wciągnąć, też właśnie kończą podstawówkę. Szczerze mówiąc, wsadzenie bohaterki w buty 11-latki to moim zdaniem zaprzepaszczenie potencjału, który kryje się za tą niespieszną historią oraz gra z zaufaniem czytelników. Czy mam rację, pokażą opinie czytelników, na które jak nigdy z niecierpliwością czekam.
7/27/2026
Wilk
7/10/2026
Animarium. Wybrańcy ukrytego świata
Animarium. Wybrańcy ukrytego świata, Malina Prześluga, Wydawnictwo Dwie Siostry 2026.
Baśniowa okładka, barwione brzegi i obiecująco gruby blok kartek. Miałam nadzieję na idealną lekturę wakacyjną i nie zawiodłam się.
Malinę Prześlugę kojarzę przede wszystkim jako znakomitą dramotopisarkę. Jej "Dziób w dziób" miałam okazję lata temu oglądać na deskach warszawskiego teatru Ochota w wykonaniu małych artystów z ogniska teatralnego i do dziś pozostały mi w pamięci świetne dialogi i wyraziści, niepokorni bohaterowie. Prześluga ma teatralny siódmy zmysł, który skutecznie wspiera ją również w roli prozatorki, bo "Animarium" także stoi dynamicznymi partiami dialogowymi, a świat przedstawiony wręcz ożywa na naszych oczach.
Kluczy do odczytania tej historii może być wiele. Mam wrażenie, że Prześluga garściami czerpie z przeróżnych archetypów kulturowych, bawiąc się nimi na wiele sposobów. Jednak z przyjemnością stwierdzam, że mimo to udało jej się stworzyć książkę świeżą i intrygującą. Pojawia się zatem miasto jako ożywiony byt, ukryty świat ożywionych roślin i przedmiotów, zoomorfizacja ludzkich bohaterów, ale też antybohater korzystający z pomocy duchowych istot o wyjątkowej sile i bezwzględności. Wszystko jest precyzyjnie nazwane (anikamby, znikańce, watcherzy, fatamorgi i inne) i usystematyzowane, dzięki czemu świat przedstawiony to nie pusta wydmuszka lecz pełnoprawne uniwersum, które systematycznie odkrywamy wraz z bohaterami.
Autorka, wykorzystując lubiany przez teatr dziecięcy motyw drogi, wysyła dwójkę bohaterów, Florę i Leo, w poszukiwaniu mitycznego Kwiatu Poznania (sic!), który kwitnie tylko w noc świętojańską. To tylko jeden z przykładów na to, jak Prześluga pięknie bawi się językiem i jaka jest w tym twórcza. Bura Mistrzyni, ożywiona miejska kamienica, która powierza bohaterom misję, jest kolejnym dobitnym dowodem jej niezwykłego zmysłu językowego. Poznań zresztą to port macierzysty tej historii, a przekraczanie granic realizmu wydobywa spod jego miejskiej tkanki wszystko to, co kochamy w surrealistycznych opowieściach o ukrytych miastach.
Nie mam pojęcia jak potoczą się dalsze losy bohaterów w zapowiadanych dwóch kolejnych tomach powieści, ani nawet do czego zmierza fabuła, mimo to już dziś mogę powiedzieć, że "Animarium" to powieść z dużym potencjałem na niezłą czytelniczą przygodę.
6/24/2026
Kto tu rządzi?
Kto tu rządzi?, Lisen Adbåge, tł. Agata Teperek, Widnokrąg 2026.
Świat dzieli się na tych, którzy rządzą i tych, którym nie wolno. Lisen Adbåge trafnie i prosto o mechanizmie władzy – na podwórku i nie tylko.
Kto tu rządzi? Komu nie wolno? Lisen Adbåge celowo antagonizuje bohaterów, bez skrupułów stawiając ich po dwóch stronach barykady – ONI vs. MY, a potem spokojnie patrzy, co się będzie działo. A dzieje się mnóstwo. To nie jest książka z tezą, a jej zakończenie nie niesie ze sobą moralizatorskiego przesłania. Co z tego, skoro świetnie pokazuje reguły władzy i właściwie nie wymaga komentarza.
Sytuacja jest jasna: ci, którzy rządzą decydują o tym, czego nie wolno pozostałym. Bawić się, huśtać, wspinać, mieć szałas, być tu. Do pewnego czasu wszystko działa jak w zegarku. MY szukamy nowych miejsc do zabawy, ONI zabraniają nam tam być. Aż w końcu sprawa przybiera nowy obrót, prowadząc do satysfakcjonującego – DLA NAS – finału.
Adbåge pisze krótko, ocierając się o schematyczność, za to na ilustracjach dzieje się wszystko. NAS jest coraz więcej, ONI pozostają monolitem. MY staramy się dobrze bawić, ONI tylko szukają okazji, żeby nam w tym przeszkodzić. Kolory na ilustracjach pomagają rozróżniać pierwszy i drugi plan, a czasem też NAS od NICH.
Atrybutem władzy staje się patyk do mieszania w błocie. Jak potoczą się jego losy?



.png)
















